Türkiye’de Yenilenebilir Enerji Kooperatiflerinin Örgütlenmesi İçin Olası Yol Haritaları başlıklı raporumuz yayımlandı!
Türkiye’deki yenilenebilir enerji kooperatiflerinin bir üst kuruluş çatısı altında örgütlenme olasılıklarını inceleyen çalışmada, kooperatiflerin örgütlenme konusundaki görüşleri, hedefleri, çekinceleri ve örgütlenmenin biçiminin ne olacağı ile ilgili tercihleri araştırıldı.
Kanada Federal Hükümeti’nin Kanada Sosyal Bilimler ve Beşeri Bilimler Konseyi’nden (SSHRC) sağlanan hibe ile gerçekleştirilen projenin araştırma ekibinde University of Guelph’den Dr. Derya Tarhan, Sosyal Ekonomi Platformu’ndan Aylin Çiğdem Köne ve Tayfun Büke, Troya Çevre Derneği’nden Oral Kaya ve araştırma asistanı Hüseyin Geyik görev aldı.
Arka Plan
2016’da Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimi Yönetmeliği’ne “yenilenebilir enerji kooperatifleri” tanımının eklenmesiyle 50’den fazla kooperatif kurulmuştur. Ancak 2019’daki mevzuat değişikliği, tüketim birleştirme hakkını yalnızca aynı bina içindeki abonelerle sınırlandırarak sektörün proje geliştirme imkânını büyük ölçüde ortadan kaldırmıştır. 2026 itibarıyla yaklaşık 40 kooperatif hukuki varlığını sürdürse de bunların büyük çoğunluğu gayrifaaldir. Mevzuat dışında finansman yetersizliği, teknik kapasite eksikliği ve dağıtım şirketleriyle yaşanan zorluklar da sektörün önündeki diğer engeller olarak öne çıkmaktadır.
Daha önceki çalışmalarda bazı yenilenebilir enerji kooperatifleri tarafından, sektörün yeniden canlanabilmesi için politika savunuculuğu yapacak, kamuoyu oluşturma işlevi görecek ve sektör içi dayanışmayı sağlayacak bir üst kuruluş yoluyla örgütlenme fikri öne sürülmüştür. Almanya, İskoçya, İngiltere ve Avustralya gibi gelişmiş topluluk enerjisi sektörlerine sahip ülkelerde üst kuruluşların; politika savunuculuğu, farkındalık artırımı, üyeler arası deneyim paylaşımı, teknik/finansal destek ve denetim gibi işlevler üstlendiği görülmektedir.
“Heyecanımız aynı duruyor. Yine yaparız, yine yürürüz, ilerleriz” (Odak Grup Katılımcısı)
Başlıca Bulgular
Mülakat ve odak grup çalışmaları ile elde edilen verilerden hareketle ulaşılan başlıca bulgular şunlardır:
1. Mevzuat kaynaklı olumsuz tabloya rağmen görüşülen tüm kooperatiflerin temsilcileri, sektörün geleceğine dair inanç ve heyecanlarını korumaktadırlar. Katılımcı kooperatiflerin tamamı, bir üst kuruluş çatısı altında örgütlenmenin olmazsa olmaz olduğunda hemfikirdir.
2. En belirgin çekince kapasite konusundadır. Özellikle faal projesi olmayan kooperatifler maddi ve emek katkısı sağlayamayacaklarını belirtiyor.
3. Kooperatifler arasındaki en belirgin fikir ayrılığı dikey örgütlenme (örneğin kooperatif birliği) ile yatay örgütlenme (örneğin platform) seçenekleri arasındadır.
Raporumuz, kooperatiflerin örgütlenme sürecine destek olmak için birlik ve platform seçeneklerini karşılaştıran bir rehberi de Ek olarak sunuyor.
Raporun tamamına şu adresten erişilebilir: https://www.troyacevre.org/wp-content/uploads/2026/11/turkiyede-yek-orgutlenmesi-rapor-son.pdf
