Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Mayıs 2021’de, 2050 yılında Net Sıfır Emisyon (NSE) hedefine ulaşılması için küresel enerji sektöründe yapılması gerekenleri inceleyen “2050’de Sıfır Emisyon: Küresel Enerji Sektörü için Yol Haritası” başlıklı bir rapor yayınladı (IEA, 2021). Raporda kullanılan modelde, ortalama küresel sıcaklık artışının 1,5 °C ile sınırlı kalmasının %50 olasılık ile gerçekleşebileceği belirtiliyor.

IEA Net Sıfır Emisyon Senaryosu

NSE Senaryosu, mevcut ve gelecekteki teknolojiler ve potansiyel davranış değişiklikleri hakkındaki en iyi bilginin yanı sıra her ülkenin kendi koşullarına karşı adil ve dengeli bir yaklaşıma dayanmaktadır. Senaryoda; farklı yakıt türleri, enerji üretimi, enerjinin sanayi, ulaştırma ve binalar gibi son kullanımları dâhil olmak üzere bugün mevcut olan fiziksel enerji altyapısı ayrıntılı olarak dikkate alınmıştır.

2050 yılında NSE’ye ulaştırabilecek bir dizi yol vardır. Bu yollar; yeni ve gelişmekte olan teknolojilerdeki inovasyon hızına, vatandaşların davranışlarını ne ölçüde değiştirebildiklerine veya değiştirmeye istekli olduklarına, sürdürülebilir biyoenerjinin mevcudiyetine, uluslararası işbirliğinin kapsamına ve etkinliğine ve diğer kayda değer faktörlerin gerçekleşmesine bağlıdır.  IEA Yol Haritası, bu gibi yollardan birini ayrıntılı olarak açıklamakla birlikte, temel belirsizlikleri ele alıp diğer uygulanabilir yöntemleri de tartışmaktadır.

Senaryonun Temel ilkeleri

NSE Senaryosu üç temel ilke üzerine kurulmuştur:

  1. Teknolojilerin ve emisyon azaltma seçeneklerinin kullanımı; maliyetlere, teknoloji olgunluğuna, politika tercihlerine ve daha geniş kapsamlı toplumsal hedeflerle potansiyel ödünleşmelere (trade-offs), piyasa ve ülke koşullarına bağlıdır.
  2. Dünya çapında, tüm ülkeler NSE’ye ulaşmak için işbirliği yapmalıdırlar. İşbirliği; tüm ülkelerin net sıfır hedefine ulaşma çabalarına katılmasını, etkili ve karşılıklı yarar sağlayacak bir şekilde birlikte çalışmalarını, ülkelerin ve bölgelerin ekonomik gelişmelerinin farklı aşamalarının ve adil bir geçişin sağlanmasının öneminin kabul edilmesini gerektirir.
  3. Enerji sektöründe fosil kaynaklardan yenilenebilir enerji kaynaklarına düzenli bir geçiş gereklidir. Geçişte; yakıt ve elektrik arz güvenliği her zaman sağlanmalı, ekonomik anlamda atıl durumdaki varlıklar en aza indirilmeli ve enerji piyasalarındaki dalgalanmalar önlemelidir.

Fosil yakıt kullanımı ile emisyon azaltımı bağdaşmaz

https://ieefa.org/ieefa-ieas-net-zero-emissions-by-2050-maps-the-huge-increase-in-global-ambition/

Senaryo Sonuçları

NSE Senaryosuna göre; 2050 yılında dünya nüfusu 9.692 milyon kişiye ulaşırken, kişi başına düşen toplam enerji arzı 56,03 GJ/kişi ve elektrik üretiminde CO2 yoğunluğu ise -0,005 kg CO2/kWh olacaktır (Tablo 1).

543 EJ (Exajoules) toplam enerji arzının, 120 EJ’u fosil yakıtların kullanımından sağlanacaktır. Ayrıca 120 EJ’luk fosil yakıt kullanımının, toplam 62 EJ’luk kısmı Karbon Yakalama, Kullanma ve Depolama (KYKD) teknolojileri kullanan fosil kaynaklardan gelecektir (Tablo 2).

Dünya genelinde toplam 71.164 TWh’lik elektrik üretiminin, %68’i rüzgâr ve fotovoltaik (FV) kaynaklı olacaktır. (Tablo 3).

Tablo 1. Temel Göstergeler

  2020 2030 2050
Nüfus (milyon) 7753 8505 9692
GSYH/kişi (USD 2019, SGP) 16545 21638 32648
TEA/GSYH (GJ/USD, SGP) 4578 2973 1716
TET/GSYH (GJ/ USD, SGP) 3208 2139 1086
TEA (GJ/kişi) 75,74 64,33 56,03
Elektrik üretiminde CO2 yoğunluğu (kg CO2/kWh) 0,438 0,138 -0,005

GSYH: Gayri Safi Yurtiçi Hasıla,  SGP: Satın Alma Gücü Paritesi,  TEA: Toplam Enerji Arzı,  TET: Toplam Enerji Tüketimi

Tablo 2. Dünya Toplam Enerji Arzı

   EJ    % 
  2020 2030 2050   2020 2030 2050
Toplam enerji arzı 587 547 543 100 100 100
Yenilenebilir 69 167 362 12 30 67
Güneş 5 32 109 1 6 20
Rüzgâr 6 29 89 1 5 16
Hidrolik 16 21 30 3 4 6
Modern katı biyoenerji 32 54 73 5 10 14
Modern sıvı biyoenerji 3 12 15 1 2 3
Modern gazlı biyoenerji 2 5 14 0 1 3
Diğer yenilenebilir 5 13 32 1 2 6
Nükleer 29 41 61 5 8 11
Doğal gaz 136 116 17 23 21 3
Doğal gaz (KYKD) 1 13 43 0 2 8
Petrol 173 137 42 29 25 8
Kömür 154 68 3 26 12 1
Kömür (KYKD) 0 4 14 0 1 3

Tablo 3. Dünya Toplam Elektrik Üretimi

TWh    % 
2020 2030 2050   2020 2030 2050
Toplam elektrik üretim 26778 37316 71164 100 100 100
Yenilenebilir 7660 22817 62333 29 61 88
FV 821 6970 23469 3 19 33
Rüzgâr 1592 8008 24785 6 21 35
Hidrolik 4418 5870 8461 17 16 12
Biyoenerji 718 1407 3279 3 4 5
Konsantre güneş enerjisi 14 204 1386 0 1 2
Jeotermal 94 330 821 0 1 1
Nükleer 2698 3777 5497 10 10 8
Hidrojen bazlı 875 1713 2 2
Fosil yakıt (KYKD) 4 459 1332 0 1 2
Fosil yakıt 16382 9358 259 61 25 0

Net Sıfır Emisyon Senaryosunun Gerçekleşmesi

IEA, NSE Senaryosunu, 2050 yılında net sıfır hedefine ulaşmanın pratikte ne anlama gelebileceğini açıklamaya çalışan bir yol olarak tanımlıyor. Hangi senaryo kullanılırsa kullanılsın, net sıfır hedefine ulaşılması, enerji sektöründe hızlı bir küresel bir dönüşümün gerçekleştirilmesine bağlı. İklim değişikliğinin hızı ve yıkıcı sonuçların büyüklüğü, her düzeyde yapılacak seçimlerin ne kadar hayati olduğuna işaret ediyor.

Kategori(ler): Akademik

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir